विराटनगर : भारतको ओडिसा राज्यको भुवनेश्वरस्थित कलिंगा इन्स्टिच्युट अफ इन्डस्ट्रियल टेक्नोलोजी (केआईआईटी) विश्वविद्यालयबाट निकालिएका विद्यार्थीहरु धमाधम घर फर्किरहेका छन् ।

विश्वविद्यालयमा अध्ययनरतमध्ये हालसम्म ८३ जना विद्यार्थी विराटनगरको रानी नाका हुँदै नेपाल फर्किसकेको मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी इन्द्रदेव यादवले बताए । उनका अनुसार रानी नाका भएर नेपाली विद्यार्थीहरु मंगलबारदेखि नै घर फर्किन थालेका थिए । बिहीबार बिहानसम्ममा ८३ जना फर्किएको जानकारी यादवले दिए ।

विद्यार्थीहरुले आफूहरुलाई कुटपिट गरेर निकालिएका कारण घर फर्किएको बताएका छन् । भुवनेश्वरदेखि रेल र सडकमार्ग हुँदै रानी नाकाबाट स्वदेश आइपुगेका विद्यार्थीलाई आआफ्नो घरतर्फ पठाइएको प्रजिअ यादवले बताए । उनका अनुसार रानी नाकाबाट आएकामध्ये सबैभन्दा बढी मोरङका ४१ जना छन् । सुनसरीका १५, सप्तरीका १४, सिरहा र काठमाडौंका ३–३, सर्लाही र धनुषका २–२ तथा ललितपुर, उदयपुर र झापाका १–१ जना फर्किएको जानकारी यादवले दिए ।

मोरङ प्रहरी प्रमुख एसपी नारायणप्रसाद चिमरियाका अनुसार नेपाल फर्किएका विद्यार्थीहरुलाई आआफ्नो घरतर्फ जानका लागि सहजीकरण गर्ने गरिएको छ । सीमा क्षेत्रमा विद्यार्थीको सहजीकरणका लागि नेपाल र सशस्त्र प्रहरी तैनाथ छन् । खर्चको अभाव भएकाहरुलाई प्रहरीले आफै गाडी व्यवस्थापन गरेर विराटनगर बसपार्कसम्म ल्याइदिने गरेको छ । बसपार्कबाट भने यातायात व्यवसायीसँग समन्वय गरेर घर पठाउने व्यवस्था मिलाउने गरिएको जानकारी एसपी चिमरियाले दिए ।

उनका अनुसार सबैभन्दा धेरै विद्यार्थी बुधबार नेपाल फर्किएका थिए । बुधबार एकैपटक ७२ जना नेपाल फर्किएका हुन् । मंगलबार ३ जना र बिहीबार बिहान ८ जना फर्किएको जानकारी चिमरियाले दिए ।

ओडिसाको केआईआईटी विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थी प्रकृति लम्साल गत आइतबार मृत फेला परेकी थिइन् । लम्सालको मृत्यु शंकास्पद रहेको भन्दै न्यायिक छानबिनको माग राखेर त्यहाँ अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरुले प्रदर्शन गरेका थिए । होस्टेलको कोठामा झुण्डिएको अवस्थामा मृत फेला परेकी उनको शव बुधबार राति रुपन्देही ल्याएर सिद्धार्थनगरस्थित स्वर्गद्वारीघाटमा अन्त्येष्टि गरिएको छ ।

सोही कलेजमा अध्ययनरत भारतकै विद्यार्थी अड्विक श्रीवास्तवले दिने गरेको मानसिक यातनामा कजेल प्रशासन मौन रहनु प्रकृतिको मृत्युको कारण भएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट देखिएको छ । उनको न्याका लागि नेपाली विद्यार्थीहरु आन्दोलनमा उत्रिएका थिए ।

कलेज प्रशासनले गुण्डा र सुरक्षागार्ड लगाएर कुटपिट गर्दै होस्टेल (छात्रावास)बाट निकालेपछि उनीहरू कलेजबाट भागेर कष्टपूर्ण यात्रा गर्दै नेपाल फर्किन बाध्य भएका हुन् । तर, नेपाली विद्यार्थीको आन्दोलनमा भारतीय विद्यार्थीले समेत साथ दिएपछि घटनाले अर्को मोड लिएको थियो ।

विश्वविद्यालयले विद्यार्थीमाथि गरेको गतल व्यवहारको चौतर्फी आलोचना भइरहेको छ । उक्त विश्वविद्यालयमा करिब १ हजार ८ सय नेपाली विद्यार्थीहरु अध्ययनरत रहेको विभिन्न सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।

नेपाल प्रवेश गर्ने विद्यार्थीहरुले सँगै पढ्ने साथीको शंकास्पद मृत्यु छानबिनको काम राखेर आन्दोलन सुरु भएपछि कलेज प्रशासनले गुण्डा लगाएर निर्घात कुटपिट गर्न थालेको र असुरक्षित महसुस गरेर नेपाल फर्किनु परेको बताए । विद्यार्थीहरुका अनुसार कुटपिट गर्नुका साथै गुण्डा लगाएर तत्काल कलेज तथा होस्टेल छाडेर जान धम्कीसमेत दिइएको थियो ।

विश्वविद्यालयको कलेजमा बी–टेक अध्ययन गरिरहेकी प्रकृतिको शंकास्पद मृत्युपछि न्याय माग्दा असुरक्षित भएकाले मध्यरातमा कलेज छाडेर निस्कनु परेको गुनासो विद्यार्थीहरुले गरेका छन् । सुरक्षाको पूर्ण ग्यारेन्टी नभएसम्म आफूहरु कलेज नफर्किने विद्यार्थीहरुले बताएका छन् । उनीहरु नेपाली विद्यार्थीमाथि गरिएको ज्यादतीका कारण फर्किएर जाने हिम्मतसमेत नभएको बताउँछन् ।

ओडिसामा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरु विराटनगरको रानीसहित मुलुकका विभिन्न नाका हुँदै नेपाल फर्किरहेका छन् । हालसम्म करिब अढाई सय विद्यार्थी नेपाल आइसकेका छन् । कलेज प्रशासनको ज्यादतीका कारण असुरक्षित महसुस गरेर उनी घर फर्किएका हुन् । नेपाल फर्किएका विद्यार्थीलाई स्थानीय प्रशासनले सीमानाकामा सहजीकरण गरिरहेको छ ।

तर, नेपाली विद्यार्थीले कलेज छाड्न बाध्य भइरहँदा कलेज प्रशासनले भने घटनाप्रति माफी मागिसकेको छ । कलेज प्रशासनले नेपाली विद्यार्थी फर्काउन अनेक प्रयास गरिरहेको छ । नेपाली विद्यार्थीको सहजीकरणका लागि ओडिसा सरकारको उच्च शिक्षा विभागले ‘हेल्प डेस्क’ नै स्थापना गरेको छ ।

सरकारले घटनाबाट प्रभावित विद्यार्थीहरूको सुरक्षा, शीघ्र पुनरागमन र शैक्षिक चासोलाई सुरक्षित गर्न विशेष पहल स्वरूप केआईआईटीमा २४ घण्टा नै सञ्चालन हुनेगरी ‘हेल्प डेस्क’ राखिएको र विद्यार्थीको सहजीकरणका लागि ११ जनालाई खटाइएको जनाएको छ । विद्यार्थीहरूले आफ्नो समस्या समाधानका लागि त्यहाँ सहज रूपमा सम्पर्क गर्नसक्ने छन् । ‘हेल्प डेस्क’मा ह्वाट्सएप नम्बर र ४ वटा ल्याण्डलाइन टेलिफोन नम्बर राखिएको छ । ओडिसा सरकारले प्रभावित विद्यार्थीहरू र अभिभावकहरूलाई शीघ्र रूपमा फर्कन तथा पढाइ पुनः सुरु गर्न आग्रह गरेको छ ।

नेपाल सरकारको कूटनीतिक पहलपछि विश्वविद्यालय प्रशासनले माफी माग्दै नेपाली विद्यार्थीहरुलाई फर्किएर पढाइ जारी राख्न भनिसकेको छ । तर, नेपाल आइपुगेका कतिपय नेपाली विद्यार्थीहरुले असुरक्षित महसुस भएको बताएका छन् । धमाधम कलेज छाड्दै नेपाली विद्यार्थी फर्किन थालेपछि विश्वविद्यालयले भने विशेष छात्रवृत्तिको घोषणा गरेको छ । नेपाली विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्तिको घोषणा गरिएको हो ।

घटनापछि विश्वविद्यालय नेपालकी एक प्रतिभाशाली विद्यार्थी गुमाउन पुगेको भन्दै स्वर्गीय प्रकृतिको शोकसन्त परिवारप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गरेको छ । उनको असामयिक निधनले सबैलाई दुखित् तुल्याएको विश्वविद्यालयले जनाएको छ ।

विश्वविद्यालयका प्राध्यापक अच्युत सामन्तले प्रकृतिका बुबा र काकासँग भेटसमेत गरेका थिए । सो भेटपछि प्रकृतिका बुवाको इच्छा अनुसार विश्वविद्यालयले उनको नाममा नेपाली विद्यार्थीका लागि विशेष छात्रवृत्ति सुरु गर्ने उल्लेख गरेको हो ।यो पहलले प्रकृतिजस्ता धेरै प्रतिभाशाली विद्यार्थीहरूलाई उच्च शिक्षा हासिल गर्ने अवसर सुनिश्चित गर्ने विश्वविद्यालयको दाबी छ ।