चितवनः पुरुषको तुलनामा महिलालाई थाइराइड बढी हुने विशेषज्ञहरुले बताउनु भएको छ । यहाँका इण्डोक्राइमोलोजिष्ट (हर्माेनरोड विशेषज्ञ) हरुले हमर्नकै कारण महिलाहरुमा यो समस्या बढी हुने बताउनु भएको हो ।

चितवन मेडिकल कलेज (सिएमसी) शिक्षण अस्पतालका इण्डोक्राइमोलोजिष्ट डा. सौरव खतिवडाले १५ देखि २० प्रतिशत महिलाहरुलाई हाईपर थाइरोडिजमको सम्भावना हुने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “पुरुषमा त्यसको आधा जतिलाई मात्रै हुन्छ । अर्थात् पुरुषहरुमा ५ देखि ८ प्रतिशत हाराहारीलाई मात्रै हाइपर थाइरोडिजम (उच्च थाइराइड) को समस्या हुन्छ ।”

उहाँले घाँटीको अगाडि तलपट्टी हुने सानो ग्रन्थीलाई थाइराईड भनिने बताउँदै यसमा दुई वटा भाग हुने जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “यसले शरीरलाई आवश्यक पर्ने महत्वपूर्ण हर्माेन उत्पादन गर्दछ । यो हर्माेन हाम्रो दैनिक जीवनमा धेरै महत्वपूर्ण छ ।” थाइराइड हर्माेनले बच्चाको दिमागको बृद्धि विकासदेखि बयस्क मानिसमा काम गर्ने जाँगर, स्फूर्ति, मुटुको कामका लागि, खाना पचाउने, शरीरको मोटोपनलाई सन्तुलनमा राख्ने काम गर्ने डा. खतिवडाको भनाई छ ।

थाइराईड हर्माेन कमी भएमा केही लक्षणहरु देखिने भन्दै उहाँले हर्माेन बढी हुँदा केही किसिमका लक्षणहरु देखिने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “थाइराईड ग्रन्थी कहिलेकाही आफै दुख्ने समस्या पनि आउँछ । थाइराईडमा कहिलेकाहीं ट्यूमर पनि पलाउँछ । ट्यूमरहरुमा सबैभन्दा सजिलै उपचार गर्न सकिने भनेको थाइराईडको ट्यूमर हो ।”

थाइराइड बढ्यो भने आत्तिने, हात काप्ने, मुटु ढुकढुक हुने, गर्मी धेरै महसुस हुने देखिने बताउँदै डा. खतिवडाले भन्नुभयो “यसलाई दुब्लाउने थाइराईड भनेर चिनिन्छ । यसमा टि थ्रि, टि फोर भन्ने हर्माेन बढेको हुन्छ भने टिएसएच घटेको हुन्छ ।” उहाँले यस्ता बिरामीलाई थाइराईड हर्माेन घटाउने औषधि दिनुपर्ने बताउनुभयो ।

घाँटी दुख्दैमा थाइराईड नहुँने भन्दै उहाँले कहिलेकाहीं थाइराइड क्यान्सरमा परिणत हुन सक्ने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “घाँटीमा गाँठागुँठी जस्ता लाग्यो भने त्यसको अल्ट्रासाउण्ड गरेर क्यान्सर हो होइन, पत्ता लगाउनु पर्छ । कहिलेकाहीं ट्स्युमरको परीक्षण गरेर पनि क्यान्सर पत्ता लगाउनु पर्छ ।” यदि क्यान्सर पहिचान भयो भने शल्यक्रिया र रेडियोथेरापी गरेर निको पार्न सकिने उहाँको भनाई छ ।

पुष्पाञ्जली अस्पतालका फिजिसियन डा. भोजराज अधिकारी महिलाहरुमा धेरै थाइराइडको समस्याहुने बताउनुहुन्छ । साधारणतया मानिसहरुलाई थाइराईड हर्माेन घट्ने र बढ्ने समस्या हुने भन्दै उहाँले भन्नुभयो “जब शरीरमा थाइराईड हर्माेन कम हुन्छ (घट्छ), तब टिएसएच परीक्षण गर्दा बढेर आउँछ । यसलाई हामीले घट्ने थाइराईड भन्छौं । अथवा टि थ्रि, टि फोर घटेको हुन्छ, अर्थात् नर्मलभन्दा तल हुन्छ । यस्तो थाइराईडलाई सुस्त हुने अथवा मोटाउने थाइराईड भनेर पनि चिनिन्छ ।” यसले केहीलाई थकाई लाग्ने कसैकसैलाई खुट्टा सुन्निने, अनुहार फुस्रो हुने, कपाल झर्ने समस्या पनि आउन सक्ने उहाँले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “थाइराइडको समस्या छ भने दैनिक बिहान एक घुट्की पानीसँग एउटा चक्की औषधि खाएमा राम्ररी नियन्त्रणमा आउँछ ।”

महिलाहरुमा प्रसुतीदेखि लिएर २५ देखि ५० वर्षको उमेरमा बढी थाइराइड देखिने उहाँको भनाई छ । उहाँका अनुसार महिनावारी वन्द हुनेभन्दा अगाडीको समयमा थाइराईड हर्मनको धेरैजसोमा कमी देखिने गर्दछ ।

इन्डोक्राइमोेलोजिष्ट (मधुमेह, थाइराइड र हर्मन रोग बिषेशज्ञ) डा. उमनाथ अधिकारी महिलाहरुमा थाइराईट बढी देखिने भन्नुको कारण अटो इम्युनिटि बढी हुने बताउनुहुन्छ । उहाँले पुरुषको तुलनामा अटो इम्युनिटि बढी हुने भएकाले महिलाहरुमा थाईराईड बढी देखिने बताउनुभयो ।

महिलाहरुमा अटो युम्युनिटीले बाथरोगहरु धेरै देखिने भन्दै उहाँले पुरुषमा कम देखिने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “थाइराईड वढेपछि महिनावारी गडवढ हुन्छ । महिलाहरुमा अटो इम्युनिटिका कारण हर्मोनले थाईराइडको मात्रा बढी हुन्छ ।” महिलाहरुमा शरीर, दुख्ने, शरीर गल्ने र मोटाउने जस्ता लक्ष्यण थाइराइडले देखाउँने उहाँको भनाई छ ।