काठमाडौँ : कल्पना गर्नुहोस्, तपाईं आफ्नो बच्चासँग कतै बाहिर हुनुहुन्छ। अचानक तपाईंको बच्चाले गल्ती गर्छ - सायद उसले चकचक गरेको हुनसक्छ, वा केही कुरा खसालेको हुन सक्छ।

यस्तो अवस्थामा, बिना केही कुरा सोची, तपाईं उसलाई सबैको अगाडि गाली गर्न थाल्नुहुन्छ। तपाईंले आफ्नो तर्फबाट उसलाई सच्याउन प्रयास गर्नुहुन्छ, तर के तपाईंलाई थाहा छ ‘सुधार’ को यो सानो प्रयासले तपाईंको बच्चाको दिमागलाई कति गहिरो र नकारात्मक असर पार्न सक्छ ?

गल्ती जतिसुकै ठूलो किन नहोस्, अरूको अगाडि बच्चाहरूलाई गाली गर्दा उनीहरूलाई जीवनभरका लागि यस्ता घाउहरू दिन सक्छ जुन ठिक गर्न गाह्रो हुनसक्छ। आउनुहोस् जानौँ यसका ५ बेफाइदाहरू।

आत्मविश्वासको कमी जब तपाईं अरूको अगाडि बच्चालाई गाली गर्नुहुन्छ, उसलाई धेरै लज्जित महसुस हुन्छ। उसलाई लाग्छ कि उसले धेरै नराम्रो काम गरेको छ र अब सबैले उसलाई गलत बुझ्नेछन्।

यो भावनाले बिस्तारै उसको आत्मविश्वासलाई कमजोर बनाउँछ र उसमा हीनताबोध पैदा गर्न सक्छ। भविष्यमा, उसले कुनै पनि नयाँ काम गर्नु अघि १० पटक सोच्नेछ, किनभने उसलाई अरूको अगाडि गाली वा अपमानित हुने डर हुनेछ।

चिडचिडापनको समस्या अरूको अगाडि निरन्तर गाली खानुले बच्चाको मनमा विद्रोहको भावना विकास हुन सक्छ। उसले सोच्न थाल्छ - ‘मैले जतिसुकै राम्रो गरे पनि, मलाई अझै गाली नै दिइन्छ’ ।

यस्तो अवस्थामा, उसले तपाईंको आज्ञा पालन गर्न छोड्न सक्छ र जिद्दी वा चिडचिडा हुन सक्छ। केही बच्चाहरूले आफ्नो रिस देखाउनको लागि जानाजानी उही गल्तीहरू दोहोर्‍याउन पनि थाल्छन्।

तपाईंबाट टाढा रहने, कुराहरू लुकाउने यदि बच्चालाई अरूको अगाडि बारम्बार गाली गरियो भने, उसलाई तपाईंले बुझ्नुहुन्न भन्ने महसुस हुन थाल्छ । त्यस्तै, ऊ तपाईंको अगाडि असुरक्षित महसुस गर्छ।

यस्तो अवस्थामा, ऊ तपाईंबाट टाढा रहन थाल्छ र तपाईंसँग आफ्नो विचार वा समस्याहरू साझा गर्नबाट जोगिन्छ। उसलाई डर हुन्छ कि यदि उसले केहि भन्यो भने, उसले फेरि गाली खानेछ। यसले आमाबाबु र बच्चाबिचको बलियो सम्बन्धलाई कमजोर बनाउँछ।

सामाजिक अन्तरक्रियाबाट बच्ने अरूको अगाडि गाली खानुले बच्चालाई सामाजिक क्रियाकलापबाट टाढा राख्न सक्छ। उसलाई लाग्छ मानिसहरूले उसको मजाक उडाउनेछन् वा उसको न्याय गर्नेछन्।

उसले पार्टीहरू, स्कूलका गतिविधिहरू वा साथीहरूसँग खेल्नबाट जोगिन थाल्न सक्छ। यो उसको सामाजिक विकासको लागि राम्रो होइन र उसलाई एक्लो महसुस गराउन सक्छ।

अरूप्रति रिस र ईर्ष्या जब कुनै बच्चाले अरूको अगाडि अपमानित महसुस गर्छ, उसलाई ती व्यक्तिहरूप्रति रिस वा ईर्ष्या लाग्न सक्छ जसको अगाडि उसलाई गाली गरिएको छ। यो भावनाले भविष्यमा उसको सम्बन्धलाई असर गर्न सक्छ। उसले आफूलाई मानिसहरूबाट टाढा राख्न सक्छ वा तिनीहरूप्रति नकारात्मक दृष्टिकोण राख्न सक्छ।

गाली नगरे, म के गरूँ? बच्चाले गल्ती गर्दा उसलाई बुझाउनु महत्त्वपूर्ण छ, तर त्यसको लागि सही समय र स्थान छनोट गर्नु अझ महत्त्वपूर्ण छ। बच्चालाई सधैँ एकान्तमा बुझाउनुहोस्, उसलाई उसको गल्ती सच्याउने मौका दिनुहोस् ।

उसको गल्ती मन नपरे पनि उसलाई माया गर्नुहुन्छ भनेर भन्नुहोस् । यसो गर्नाले, तपाईंको बच्चाले सुरक्षित महसुस गर्नेछ र तपाईंसँगको उसको सम्बन्ध अझ बलियो हुनेछ।