काठमाडौँ : जाडोमा नुहाउनुलाई कतिपयले ‘बाघ मार्नु’ भन्छन् । बिहान सबेरै उठेर चिसो पानीले नुहाउनु धेरैका लागि सजिलो कुरा होइन । धेरैले आफैंसँग प्रश्न गर्छन् — “जाडोमा हरेक दिन नुहाउनु जरुरी हो त?” केही दिन नुहाइएन भने के असर पर्छ त? यसबारे जानौँ—

जाडोमा तापक्रम घटेकाले शरीरमा पसिना कम आउँछ, त्यसैले दैनिक नुहाउनैपर्ने आवश्यकता सबैका लागि बराबर हुँदैन । तर नुहाइधुवाई पूर्ण रूपमा छोड्नु भने स्वास्थ्यका लागि राम्रो होइन । यो तपाईंको गतिविधि र जीवनशैलीमा निर्भर हुन्छ ।

• यदि तपाईं धेरै हिँडडुल गर्नुहुन्छ, व्यायाम गर्नुहुन्छ वा बाहिर काम गर्नुहुन्छ भने दिनहुँ नुहाउनु उपयुक्त हुन्छ ।
• तर घरमै बस्ने, कम सक्रिय व्यक्तिले एक दिनको अन्तरमा नुहाउँदा पनि पुग्छ ।
• धेरै तातो पानी होइन, मनतातो पानी प्रयोग गर्नु छालाको लागि उत्तम मानिन्छ ।

तीन दिनसम्म ननुहाउँदा के हुन्छ ?

जाडोमा आलस्य वा चिसोका कारण धेरैले दिनौंसम्म नुहाउँदैनन् । यस्तो अवस्थामा हल्का असर देखिन सक्छ :
– छालामा ब्याक्टेरिया र पसिनाको मिश्रणले हल्का गन्ध आउन सक्छ ।
– मृत छाला र तेल जम्मा भएर छाला चिलाउने वा चिपचिप हुने सम्भावना रहन्छ ।
– काखी, घाँटी, तिघ्रा र खुट्टा जस्ता भागमा ब्याक्टेरिया बढ्न सक्छ ।

तर तीन दिनसम्म नुहाउनाले कुनै गम्भीर समस्या हुँदैन । लगातार बानी बसाल्दा भने छालासम्बन्धी रोग र दुर्गन्धको जोखिम बढ्न सक्छ ।

३० दिनसम्म नुहाएन भने के हुन्छ ?

पूरै महिनाभर ननुहाउनु भने शरीरका लागि हानिकारक हुन्छ ।
– छालामा फोहोर र मृत कोशिकाको बाक्लो तह जम्छ ।
– छिद्रहरू बन्द भएर संक्रमण, फंगस र दाग हुन सक्छ ।
– शरीरमा तीव्र दुर्गन्ध आउँछ, जसले आत्मविश्वास घटाउँछ र सामाजिक असहजता बढाउँछ ।

कति दिनमा नुहाउनु उचित ?

– १–२ दिनको अन्तरमा नुहाउनु सामान्य र स्वास्थ्यकर मानिन्छ ।
– ३–४ दिनमा हल्का गन्ध र सुख्खापन सुरु हुन सक्छ ।
– ७ दिनभन्दा बढी नुहाउँदैन भने छालामा संक्रमणको जोखिम हुन्छ ।
– ३० दिन नुहाएन भने गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

त्यसैले, नियमित नुहाउनु वा कम्तीमा शरीरका मुख्य भागहरू सफा राख्नु आवश्यक छ । काखी, तिघ्रा, घाँटी र खुट्टा जस्ता भागलाई सफा राख्दा सरसफाइ कायम रहन्छ ।

जाडोमा नुहाउने केही टिप्स

– धेरै तातो पानीको सट्टा मनतातो पानी प्रयोग गर्नुहोस् ।
– नुहाएपछि बडी लोशन वा मोइस्चराइजर लगाउनुहोस् ।
– हरेक दिन पूरै नुहाउन नसके पनि शरीरका मुख्य भाग सफा गर्नुहोस् ।
– छाला धेरै सुक्खा भए हल्का ओसिलो तौलियाले पुछ्नुहोस् ।

निष्कर्ष
जाडोमा नुहाउने अन्तर व्यक्तिपिच्छे फरक भए पनि सरसफाइ, छालाको स्वास्थ्य र आत्मविश्वासका लागि नियमित नुहाउनु उत्तम हुन्छ । तीन दिनभन्दा लामो अन्तर स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त मानिँदैन । नियमित सरसफाइ नै जाडोमा पनि स्वस्थ जीवनको आधार हो ।