काठमाडौँ  : हिजोआज हृदयाघातका घटनाहरू बढ्दै गइरहेका छन् । वृद्ध वृद्धामा मात्रै होइन, युवाहरूमा पनि हृदयाघातका घटनाहरू द्रुत गतिमा बढिरहेका छन् । खराब जीवनशैली र गलत खानपानले मानिसहरूको मुटु कमजोर बनाइरहेको छ ।

पहिला यो समस्या वृद्ध वृद्धामा देखिन्थ्यो, अहिले युवाहरू पनि द्रुत गतिमा यसको सिकार भइरहेका छन् । यो यस्तो समस्या बनेको छ कि सबैले यसको बारेमा कुरा गर्छन् । तर कसैले पनि साइलेन्ट हार्ट अट्याकको बारेमा कुरा गरिरहेको देखिँदैन ।

साइलेन्ट हार्ट अट्याक, जसलाई ‘मायोकार्डियल इन्फाक्र्शन’ पनि भनिन्छ । यो यस्तो हृदयाघात हो जसको बारेमा व्यक्तिलाई थाहा पनि हुँदैन । त्यसैले यसलाई बढी खतरनाक मानिन्छ । आजको यस लेखमा हामी साइलेन्ट हार्ट अट्याकसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण जानकारी दिनेछौँ ।

के हो साइलेन्ट हार्ट अट्याक ?

नामबाटै थाहा हुन्छ कि यो एक यस्तो आक्रमण हो जसको आगमन प्रायः थाहा हुँदैन । यसमा छाती दुख्ने वा अचानक बेहोस हुने कुनै कुरा हुँदैन, तर व्यक्तिले हप्ता, महिना वा वर्ष पछि नियमित ईसीजीमार्फत मात्र यसको बारेमा थाहा पाउन सक्छ । यसको कुनै विशेष लक्षण हुन्न । तर यसको मतलब यो होइन कि यसबाट कुनै खतरा छैन । यसका केही सङ्केतहरूमा ध्यान दिन धेरै जरुरी छ ।

सबैभन्दा ठुलो चेतावनी सङ्केत

साइलेन्ट हार्ट अट्याक हुनुभन्दा पहिले, एउटा लक्षण देखिन्छ, जसलाई मानिसहरूले सामान्य ठानेर बेवास्ता गर्छन् । यो लक्षण निरन्तर थकान बाहेक अरू केही होइन । यो केवल दिनभरिको भागदौडपछि हुने सामान्य थकान मात्र होइन । यो एक खाले निरन्तर थकान हो जुन रातको पूरा निद्रा वा पर्याप्त आराम पछि पनि हट्दैन । यदि तपाईंलाई यस्तो केहि महसुस हुन्छ भने, यसलाई हल्का रूपमा नलिनुहोस् ।

यस्तो थकान किन हुन्छ ?

मुटुमा रगतको प्रवाह कम भएकोले यसले राम्रोसँग रगत पम्प गर्न सक्दैन । मांसपेशी र अङ्गहरूमा कम अक्सिजन पुग्ने हुँदा सामान्य गतिविधिहरू गर्दा वा सामान्य रूपमा बस्दा पनि तपाईँ निरन्तर थकित महसुस भइरहन्छ ।

बेवास्ता गर्न नहुने अन्य केही लक्षणहरू

• छातीमा तीव्र दुखाइ हुँदैन । तर कसैले थिचेको जस्तो भारीपन वा कसिलोपनको अनुभूति भइरहनु ।
• हल्का गतिविधि वा आराम गर्दा पनि सास फेर्न गाह्रो हुनु ।
• बङ्गारा, घाँटी, ढाड वा हातमा दुखाइ हुने । यसलाई कहिलेकाहीँ मांसपेशीको दुखाईको रूपमा गलत बुझिन्छ ।
• चक्कर लाग्ने वा हल्का टाउको दुख्ने ।
• परिश्रम वा गर्मी जस्ता कुनै कारण बिना पसिना आउनु ।
• पेटमा अप्ठ्यारो (एसिडिटी वा ग्यास जस्तो) महसुस हुन्छ ।
• निदाउन गाह्रो हुनु वा सुतेपछि पनि थकान महसुस हुनु

साइलेन्स अर्ट अट्याक कसरी खतरनाक हुन सक्छ ?

साइलेन्ट हर्ट अट्याक खतरनाक हुँदैन भन्ने सोचिन्छ । तर यो पूर्ण रूपमा सत्य होइन । तपाईँले यसलाई बेवास्ता गर्ने गल्ती गर्नुभयो भने, यसले चुपचाप निम्न तरिकाले स्वास्थ्यलाई हानि पुर्‍याउँछ:

• मुटु कमजोर हुनु
• स्कार टिस्यू बन्छ
• मुटुको कार्य खराब हुन्छ र हर्ट फेलियर हुन्छ
• गम्भीर हृदयाघातको सम्भावना बढ्छ
• मुटुको धड्कन अनियमित हुन्छ
• अचानक हृदयाघात हुन सक्छ
• स्ट्रोकको खतरा बढ्छ

यी व्यक्तिहरूलाई हुन्छ बढी जोखिम

• मधुमेहबाट पीडित व्यक्तिहरू
• उच्च रक्तचाप वा उच्च कोलेस्ट्रोल भएका व्यक्तिहरू
• धूम्रपान गर्ने वा अस्वस्थ जीवनशैली अपनाउने व्यक्तिहरू
• वृद्ध व्यक्तिहरू
• महिलाहरू, जसका लक्षणहरू प्रायः हल्का हुन्छन् वा तनाव वा चिन्ताको लागि गलत मानिन्छ
• मुटुको समस्याको पारिवारिक इतिहास भएका व्यक्तिहरू

आफ्नो हेरचाह कसरी गर्ने?

• निरन्तर थकानलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्
• मधुमेह, उच्च रक्तचाप, धूम्रपान जस्ता जोखिम कारकहरू जानिराख्नुस् ।
• स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनुहोस् ।
• उचित उपचार गराउनुहोस् अनि आफ्नो स्वास्थ्य अवस्था नियन्त्रण राख्नुहोस् ।
• उच्च जोखिममा हुनुहुन्छ भने नियमित स्वास्थ्य जाँचहरू गराउनुहोस्
• कुनै कारण बिना थकित महसुस गर्नुहुन्छ भने, चाँडै डाक्टरलाई भेट्नुहोस्