हरेक वर्ष विश्वभर लाखौँ मानिसहरूले हृदयाघातका कारण ज्यान गुमाउँछन् । अस्वस्थकर खानपान र अस्वस्थकर जीवनशैलीका कारण मुटु रोगको जोखिम बढ्छ । हृदयाघातको समयमा व्यक्तिलाई मध्य छातीमा तीव्र दुखाइ हुन्छ ।

यसका लक्षणहरूको बारेमा कुरा गर्दा, छाती दुख्ने, कसिलोपनको अनुभूति हुने र छातीको बायाँ भागमा दुखाइ शुरु हुने हुन्छ । यो समस्या उच्च रक्तचाप वा कोलेस्टेराेलको कारणले पनि हुन्छ । धेरै रिसाउने मानिसहरूलाई पनि हृदयाघातको जोखिम हुन्छ भनेको सुनिन्छ । यस्तोमा यदि कुनै व्यक्ति धेरै रिसाउँछ भने उसलाई हृदयाघात हुन सक्छ ?

यसको कारण के हो ?

के धेरै रिसाउँदा हृदयाघात हुन सक्छ ?

हृदयाघात गराउने धेरै कारणहरू मध्येमा एउटा कारण धेरै तनाव वा रिस पनि पर्छ । तनाव लिनाले मुटु रोगको जोखिम बढ्न सक्छ । बढ्दो तनावका कारण पनि रिस उठ्छ । तनावका कारण शरीरमा न्यूरोभास्कुलर एजेन्ट वा न्यूरोनिक एजेन्ट उत्पादन हुन्छन्, जसले गर्दा मुटुको धड्कन बढ्छ ।यसले मुटुको धड्कन बढ्नुका साथै मेटाबोलिक र हर्मोनल परिवर्तनहरू हुन थाल्छन् । यसले गर्दा मुटुको धड्कन धेरै बढ्ने र मुटुको धड्कन बन्द हुन सक्छ ।

तनाव वा रिसले कसरी हृदयाघात निम्त्याउन सक्छ ?

रिसाउनु एक सामान्य मानवीय भावना हो, तर जब यो बानी बन्छ, यसले शरीर र मन दुवैलाई हानि पुर्‍याउन सक्छ । हृदयाघातको जोखिम तनाव वा रिससँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित छैन । तर शरीरमा हुने हार्मोनल परिवर्तनहरू मुटुका लागि अप्रत्यक्ष जोखिम कारक हुन सक्छन् ।

रिसाउँदा मुटुको सामान्य गतिविधि प्यारासिम्पेथेटिक गतिविधि भन्दा बढी हुन्छ, जसले मुटुमा नराम्रो असर पार्न सक्छ । तनावको समयमा नरएड्रिनेलिन हर्मोनहरू सक्रिय हुन्छन् । यी हर्माेनका रिसेप्टरहरू मुटुको माथिल्लो भागमा हुने भएकाले, तिनीहरूले मुटुलाई विफल पनि बनाउन सक्छन् ।

रिस उठ्दा हृदयाघातको जोखिम बढ्नु प्रत्यक्ष कारण होइन । तर, यदि कुनै व्यक्ति धेरैजसो समय तनावमा रह्यो भने, यसले शरीरमा हर्मोनल असन्तुलन निम्त्याउन सक्छ । हर्मोन असन्तुलनले मुटुको कार्यलाई असर गर्न सक्छ, जसले गर्दा हृदयाघातको जोखिम बढ्न सक्छ ।

बारम्बार रिसाउनु किन खतरनाक ?

हरेक पटक जब रिसाइन्छ यसले शरीरलाई शारीरिक र मानसिक दुवै रूपमा झट्का दिन्छ । मुटुले छिटो काम गर्नुपर्छ, जसले गर्दा थकान र मांसपेशी कमजोर हुन्छ । यदि यो निरन्तर भइरह्यो भने, यसले मुटुको धमनीहरूमा सुन्निने समस्या निम्त्याउन सक्छ, जसले हृदयाघात वा स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ । त्यसैले समयमै रिसाउने बानी परिवर्तन गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

हृदयाघातको जोखिम कम गर्न यी सुझावहरू

तनावले रिस बढाउँछ, जसले हृदयाघातको जोखिम बढाउँछ । त्यसैले, तनाव व्यवस्थापनमा काम गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ । उच्च रक्तचाप र मधुमेहको औषधि सेवन गरिहरेका व्यक्तिहरूले झन् विशेष ख्याल राख्नुपर्छ ।

तनाव कम गर्न, राम्रो निद्रा लिनु र कुनै साैख पालना गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ । यसले मुडलाई हल्का बनाउँछ र हृदयाघातको जोखिम कम गर्छ । सबै पोषक तत्त्वहरू भएको स्वस्थ आहार लिनुपर्छ । यसले शरीरमा भएका सबै पोषक तत्त्वहरूको कमी पूरा गर्नेछ र मुटु स्वस्थ रहन्छ ।पर्याप्त निद्रा लिने, तनाव नियन्त्रण गर्ने र जंक फुडबाट बच्ने जस्ता स्वस्थ जीवनशैलीका बानीहरू पालना गर्नुपर्छ । मुटु रोग, मोटोपना, मधुमेह र उच्च कारण पनि हृदयाघातको जोखिम बढाउन सक्छ । त्यसैले यस्ता व्यक्ति नियमित चिकित्सकको परामर्शमा रहनुपर्छ ।

रिसलाई नियन्त्रण गर्नका लागि नियमित व्यायाम, योग र ध्यान पनि गर्न सकिन्छ ।धेरै रिसाउने व्यक्तिले धूम्रपान र मद्यपान गर्छन् भने त्यस्ता व्यक्तिमा झन् हृदयाघातको जोखिम बढ्छ । त्यसैले यस्ता व्यक्ति धूम्रपान मद्यपानबाट टाढा रहनुपर्छ ।एकदमै धेरै रिस उठ्छ केही गरे पनि नियन्त्रण हुँदैन भने रिसको कारण पत्ता लगाएर त्यसको समाधान गर्नुपर्छ, रिस नियन्त्रणको लागि मनोचिकित्सकको सल्लाह पनि लिन सकिन्छ ।